Historische weetjes

• Het beroep van timmerman behoort tot de oudste beroepen ter wereld. Al duizenden jaren geleden bouwden mensen houten woningen, bruggen en schepen.
• In de middeleeuwen waren timmermannen vaak lid van een gilde. Deze organisaties bewaakten de kwaliteit van het vak en leidden leerlingen op.
• Veel beroemde historische bouwwerken, zoals oude windmolens en vakwerkhuizen in Nederland, zijn grotendeels door timmerlieden gebouwd. Over het vak zelf

• Een timmerman gebruikt vaak meer dan 50 verschillende soorten handgereedschap en elektrisch gereedschap.
• Ondanks moderne machines blijft nauwkeurig meten een van de belangrijkste vaardigheden. De uitdrukking “twee keer meten, één keer zagen” komt rechtstreeks uit het vak.
• Een ervaren timmerman kan soms op een paar millimeter nauwkeurig werken, zelfs bij grote constructies.

Houtfeitjes

• Niet alle houtsoorten gedragen zich hetzelfde. Eikenhout is bijvoorbeeld sterk en duurzaam, terwijl vurenhout licht en makkelijk te bewerken is.
• Hout “werkt”: het zet uit en krimpt door veranderingen in temperatuur en vochtigheid. Daarom moet een timmerman hier altijd rekening mee houden.
• Sommige houten gebouwen gaan honderden jaren mee als ze goed worden onderhouden.

In de bouw

• Een timmerman doet veel meer dan alleen hout zagen. Hij of zij plaatst ook deuren, kozijnen, daken, trappen en soms complete houtskeletconstructies.
• Moderne timmermannen werken steeds vaker met duurzame bouwmethoden en computergestuurde meetapparatuur.
• In Nederland worden steeds meer woningen gebouwd met houtconstructies omdat hout CO₂ opslaat en een relatief duurzaam bouwmateriaal is.

 Leuke cijfers

• De hoogste volledig houten wolkenkrabbers ter wereld zijn inmiddels meer dan 80 meter hoog.
• Sommige traditionele houten verbindingen, zoals pen-en-gatverbindingen, kunnen honderden jaren meegaan zonder één schroef of spijker.
• Een vakbekwame timmerman kan tijdens een werkdag duizenden keren bukken, tillen, meten en bewegen — het is dus ook een behoorlijk fysiek beroep.

Nederlandse bijzonderheden

• Nederland heeft een rijke traditie van houtbouw, vooral zichtbaar in oude molens, scheepswerven en historische grachtenpanden.
• De beroemde schepen van de Verenigde Oost-Indische Compagnie werden gebouwd door hoogopgeleide scheepstimmerlieden.
• Veel monumentale molens worden nog steeds onderhouden door gespecialiseerde restauratietimmermannen.

Wist je dat…

• De Engelse achternaam “Carpenter” letterlijk “timmerman” betekent?
• Een timmerman vroeger vaak ook kennis had van meetkunde en constructieleer, omdat bouwtekeningen niet altijd beschikbaar waren?
• Sommige Japanse tempels zijn gebouwd met extreem complexe houten verbindingen zonder spijkers en staan er al meer dan 1.000 jaar?

Timmerman is dus een combinatie van vakmanschap, techniek, creativiteit en probleemoplossend vermogen — veel meer dan alleen hout zagen en spijkeren.